Z chwilą przystąpienia Polski do Unii Europejskiej, Polacy uzyskali te same prawa i obowiązki jak obywatele innych państw członkowskich, wynikające z przepisów unijnych o opiece zdrowotnej. Każdy kto posiada ubezpieczenie zdrowotne w powszechnym systemie ubezpieczenia zdrowotnego, posiada prawo do opieki zdrowotnej we wszystkich państwach członkowskich. Zasady udzielania tej opieki i jej zakres określają przepisy wspólnotowe o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.
Koordynacja polega na wprowadzeniu i stosowaniu wspólnych dla wszystkich państw członkowskich zasad i reguł, które określają na jakich warunkach można otrzymać opiekę zdrowotną i w jakim zakresie ta opieka przysługuje ubezpieczonemu.
Każde państwo członkowskie posiada własny system ubezpieczenia zdrowotnego i samo decyduje kto i na jakich zasadach podlega ubezpieczeniu, jakie należą się mu świadczenia. Polacy otrzymają więc opiekę zdrowotną zgodnie z przepisami kraju pobytu tak, jak osoba korzystająca z opieki zdrowotnej była objęta ubezpieczeniem zdrowotnym w kraju pobytu.
Przepisy wspólnotowe chronią ubezpieczonego przed utratą jego prawa do korzystania z ubezpieczenia zdrowotnego w przypadku wyjazdu do innego kraju Unii Europejskiej i dają mu gwarancję traktowania na równi z ubezpieczonymi obywatelami państwa członkowskiego.
Na podstawie przepisów wspólnotowych turyści są osobami uprawnionymi do świadczeń zdrowotnych. Osoby, które przebywają w innym kraju niż kraj, w którym są ubezpieczone zdrowotnie mają prawo do wszystkich świadczeń koniecznych do ratowania zdrowia i życia. Rodzaj i zakres świadczeń określa indywidualnie dla danej osoby lekarz. Świadczeniami koniecznymi są zarówno świadczenia udzielane w przypadku nieszczęśliwych wypadków, urazów, a także w razie nagłych zachorowań.
Przepisy wspólnotowe nie regulują kwestii transportu chorych z jednego kraju członkowskiego do innego kraju członkowskiego Wspólnoty.
Potwierdzeniem prawa do nieodpłatnych świadczeń zdrowotnych w państwie członkowskim Unii Europejskiej jest dla turysty formularz E 111 „Zaświadczenie o uprawnieniu do świadczeń rzeczowych podczas pobytu w państwie członkowskim”. Formularz zawiera szereg informacji, m.in.: dane osobowe ubezpieczonego, nazwa i adres instytucji ubezpieczenia zdrowotnego, okres ważności formularza, czyli początek i koniec okresu, w którym przysługuje prawo do korzystania z nieodpłatnych świadczeń leczniczych w kraju pobytu; nazwy instytucji miejsca pobytu, w którym rejestruje się formularz, zalecenie o konieczności informowania o wszelkich zmianach, które mogą mieć wpływ na uprawnienia osoby ubezpieczonej.
Formularz przed wyjazdem z Polski, należy pobrać od właściwego oddziału NFZ. W większości państw członkowskich warunkiem uzyskania bezpłatnych koniecznych świadczeń zdrowotnych jest zarejestrowanie formularza E 111 w odpowiedniej instytucji ubezpieczeniowej, wówczas – na podstawie formularza E 111 – turysta otrzyma zaświadczenie uprawniające do bezpłatnej pomocy medycznej. Brak takiego zaświadczenia spowoduje konieczność pokrycia kosztów pomocy medycznej.
Podobnie wygląda sytuacja osób, które przebywają poza granicami RP w celach zarobkowych. Osoby te również zobowiązane są uzyskać odpowiedni formularz serii E 100, który należy zarejestrować w zagranicznej instytucji ubezpieczenia zdrowotnego.
Celowym więc jest zawieranie umów ubezpieczenia w zakresie kosztów leczenia tym bardziej, że dodatkowo świadczone są usługi assistance, których nie gwarantują żadne umowy międzynarodowe.